PFAS Kısıtlamasına Yönelik AB Değerlendirmelerinde Kritik Aşama
RAC ve SEAC Komitelerinden 2026’ya Uzanan Yol Haritası
Helsinki, 17 Aralık 2025 – Avrupa Birliği’nin kimyasallar mevzuatı kapsamında faaliyet gösteren Risk Değerlendirme Komitesi (RAC) ve Sosyo-Ekonomik Analiz Komitesi (SEAC), Aralık ayı toplantılarında per- ve polifloroalkil maddelere (PFAS) yönelik önerilen AB çapındaki kısıtlamaya ilişkin değerlendirmelerinde önemli ilerleme kaydetti.
Her iki komite de PFAS üretimine ilişkin ön değerlendirmelerini tamamlarken, SEAC ayrıca elektronik ve yarı iletkenler alanındaki kullanımlara dair analizlerini sonuçlandırdı. Süreç, PFAS kaynaklı risklerin Avrupa genelinde nasıl ve hangi araçlarla ele alınması gerektiğine dair kritik kararları şekillendiriyor.
Yatay Konular Masada: Kapsamlı Bir Değerlendirme Süreci
RAC ve SEAC, PFAS kısıtlamasının tümünü ilgilendiren yatay başlıklar üzerinde çalışmalarını sürdürdü. Bu başlıklar arasında:
PFAS için uygulanabilecek konsantrasyon eşik değerleri,
PFAS yönetim planları,
Geri dönüşüm ve yedek parça uygulamaları,
Uygulanabilirlik (denetlenebilirlik dâhil) ve izlenebilirlik,
Önerilen kısıtlamanın PFAS risklerini ele almak için AB genelinde en uygun araç olup olmadığı
gibi temel konular yer alıyor. Bu değerlendirmeler, düzenlemenin hem çevresel hem de sosyo-ekonomik etkilerini dengelemeyi amaçlıyor.
Mart 2026 Toplantıları: Karar Aşaması
Komitelerin Mart 2026 toplantıları için öngörülen geçici gündem oldukça kritik:
RAC, PFAS kısıtlamasına ilişkin nihai görüşünü tartışarak kabul etmeyi hedefliyor.
SEAC ise görüş taslağını görüşerek paydaş danışma sürecine açılacak hale getirmeyi planlıyor.
SEAC’in taslak görüşünün kabul edilmesini takiben, 60 günlük paydaş istişare sürecinin kısa süre içinde başlatılması bekleniyor. Bu süreç, sanayi temsilcileri, sivil toplum kuruluşları ve diğer ilgili taraflar için önemli bir katkı fırsatı sunacak.
Uyumlaştırılmış Sınıflandırma ve Etiketlemede Yeni Bir Dönem
RAC, Aralık toplantılarında uyumlaştırılmış sınıflandırma ve etiketleme kapsamında yedi yeni görüş kabul etti. Bunlar arasında, 4,4′-methylene bis(dibutyldithiocarbamate) maddesinin çok kalıcı ve çok biyobirikimli (vPvB) olarak sınıflandırılması öne çıkıyor.
Bu karar, 2023 yılında revize edilen Sınıflandırma, Etiketleme ve Ambalajlama (CLP) Tüzüğü sonrasında tanımlanan yeni bir tehlike sınıfına ilişkin RAC tarafından kabul edilen ilk görüş olması bakımından tarihi bir nitelik taşıyor. Söz konusu sınıflandırmalara ilişkin özet bilgiler eklerde yer alıyor.
Mesleki Maruziyet Sınırları: Anthraquinone Değerlendirmesi
RAC ayrıca anthraquinone için belirlenen mesleki maruziyet sınırına ilişkin bilimsel değerlendirmesini de kabul etti. Komite:
Aşırı kanser riskini ifade eden bir maruziyet-risk ilişkisi (ERR) oluşturdu,
Özellikle böbreklerde tekrarlanan dozlara bağlı olumsuz etkileri önlemek amacıyla, kanser dışı etkiler için 8 saatlik zaman ağırlıklı ortalama (TWA) sınır değeri önerdi.
Yetkilendirme Başvuruları: Krom Trioksit Dosyaları
RAC ve SEAC, krom trioksit içeren kullanımlara ilişkin 10 adet yetkilendirme başvurusu hakkında taslak görüşler üzerinde mutabakata vardı. Bu görüşler, yüksek riskli maddelerin kontrollü kullanımı konusunda AB’nin yaklaşımını şekillendirmeye devam ediyor.
Daha Fazla Bilgi
Komitelerin ele aldığı tüm başlıklara ilişkin detaylı bilgiler eklerde yer almaktadır. Ayrıca, RAC Başkanı Roberto Scazzola ile SEAC Başkanı María Ottati’nin konuk olduğu Safer Chemicals Podcast yayını da sürece dair değerli içgörüler sunmaktadır.