KKDİK 2026 Geçici Kayıt ve Tam Kayıt Rehberi
06 Mart 2026 tarihli Bakanlık duyurusu sonrasında, Türkiye kimyasallar envanterinin oluşturulması kapsamında firmaların kayıt stratejilerini gecikmeden netleştirmesi gerekiyor.
06 Mart 2026 tarihli Bakanlık metni bu açıdan son derece önemlidir. Duyuruda, ülkemiz kimyasallar envanterinin oluşturulmasının önem arz ettiği açıkça belirtilmekte ve firmaların kimyasallarla ilgili bireysel geçici kayıtlarını tonaja bağlı olmadan 30 Eylül 2026’ya kadar yapmaları gerektiği ifade edilmektedir.
Türkiye Kimyasallar Envanteri İçin Yeni Geçiş Dönemi
Türkiye’de kimyasal maddelerin kayıt süreçlerini düzenleyen Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik (KKDİK) kapsamında önemli bir gelişme yaşanmıştır. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan son duyurular ile KKDİK kayıt süreçlerinin daha hızlı ve etkin yürütülmesi amacıyla yeni bir geçiş dönemi uygulaması başlatılmıştır.
Bu düzenlemenin temel amacı, Türkiye’de piyasaya arz edilen kimyasal maddelerin sistematik bir şekilde belirlenmesi ve Türkiye Kimyasallar Envanteri’nin oluşturulmasıdır. Bu envanter, Türkiye’de üretilen veya ithal edilen kimyasal maddelerin izlenebilirliğini sağlayarak hem çevre hem de insan sağlığı açısından daha güçlü bir kimyasal yönetim sistemi oluşturmayı hedeflemektedir.
Yeni duyurular kapsamında, KKDİK yönetmeliği kapsamında kayıt yükümlülüğü bulunan firmaların tam kayıt veya geçici kayıt numaralarını 30 Eylül 2026 tarihine kadar almaları gerekmektedir.
Bu yazıda KKDİK kapsamında yayımlanan son duyurular doğrultusunda:
Türkiye kimyasallar envanterinin oluşturulmasının amacı
KKDİK kayıt süreçlerinde yaşanan yeni gelişmeler
bireysel geçici kayıt mekanizması
MBDF yapıları için getirilen yeni imkanlar
firmalar için kayıt süreci yol haritası
detaylı şekilde açıklanmaktadır.
Türkiye Kimyasallar Envanteri Neden Oluşturuluyor?
Günümüzde kimyasal maddelerin yönetimi yalnızca ticari değil aynı zamanda çevre, sağlık ve sürdürülebilirlik politikalarının önemli bir parçasıdır.
Türkiye Kimyasallar Envanteri oluşturulduğunda:
Türkiye’de piyasaya arz edilen tüm kimyasal maddeler tespit edilecektir
Riskli kimyasalların izlenmesi kolaylaşacaktır
Kimyasal güvenlik yönetimi güçlenecektir
Türkiye’nin kimyasal mevzuatı AB REACH sistemi ile daha uyumlu hale gelecektir
Bu nedenle Bakanlık tarafından KKDİK kayıt süreçlerinin hızlandırılması amacıyla yeni düzenlemeler yapılmıştır.
KKDİK Kayıt Sürecinde Geçiş Dönemi
KKDİK kapsamında yürütülen kayıt süreçlerinde şu anda tam kayıt sistemine geçişi hazırlayan bir geçiş dönemi uygulanmaktadır.
Bu geçiş döneminin sonunda KKDİK kapsamında madde kaydı yapacak veya yapması gereken firmaların aşağıdaki kayıt numaralarından birine sahip olması gerekecektir:
Tam kayıt numarası
Lider geçici kayıt numarası
Üye geçici kayıt numarası
Bireysel geçici kayıt numarası
Bu kayıtların tonajdan bağımsız olarak 30 Eylül 2026 tarihine kadar yapılması gerekmektedir.
Bu yaklaşımın amacı Türkiye pazarında bulunan tüm kimyasal maddelerin kayıt sistemine dahil edilmesidir.
05 Ağustos 2025 Usul ve Esasları ve Yeni Düzenleme
05 Ağustos 2025 tarihinde yayımlanan KKDİK Usul ve Esasları, geçici kayıt süreçlerinin nasıl yürütüleceğini belirlemiştir.
Bu düzenlemeye göre:
lider geçici kayıt
üye geçici kayıt
süreçleri farklı tarihler üzerinden yürütülmekteydi.
Ancak yayımlanan yeni duyuru ile birlikte bu tarihler tek bir tarih altında yeniden düzenlenmiştir.
Yeni düzenleme ile lider ve üye geçici kayıtlar için son tarih 30 Eylül 2026 olarak belirlenmiştir.
Bu değişiklik, kayıt süreçlerini daha basit ve uygulanabilir hale getirmeyi amaçlamaktadır.
Bireysel Geçici Kayıt Nedir?
Yeni duyurunun en önemli düzenlemelerinden biri bireysel geçici kayıt mekanizmasının genişletilmesidir.
Bireysel geçici kayıt, firmaların MBDF içinde ortak kayıt sürecini tamamlayamamış olsalar bile kendi başlarına geçici kayıt dosyası göndererek kayıt numarası alabilmelerini sağlayan bir sistemdir.
Firmalar aşağıdaki gerekçelerle bireysel geçici kayıt yapabilir:
maliyet paylaşımında orantısızlık
ticari gizlilik kaygıları
veri paylaşımı anlaşmazlıkları
veri seçimi konusunda görüş ayrılıkları
MBDF içinde yaşanan diğer teknik veya ticari sorunlar
Bu durumda firmalar gerekçelerini Kimyasal Kayıt Sistemi (KKS) üzerinden bildirerek bireysel geçici kayıt başvurusu yapabilecektir.
Hangi MBDF Yapıları Bu Düzenlemeden Etkileniyor?
Bireysel geçici kayıt imkanı üç farklı MBDF durumu için geçerlidir.
Lider firma tarafından tam kayıt dosyası gönderilmiş maddeler
Bu durumda ilgili maddenin MBDF üye firmaları, gerekli gerekçeleri sunarak bireysel geçici kayıt başvurusu yapabilir.
Lideri belirlenmiş ancak dosyası henüz Bakanlığa gönderilmemiş MBDF’ler
Bu durumda da MBDF üyeleri bireysel geçici kayıt yapabilir.
Lideri henüz belirlenmemiş MBDF’ler
Lider firma belirlenememiş maddeler için de bireysel geçici kayıt yapılabilecektir.
Bu düzenleme özellikle lider firma seçimi sürecinde yaşanan zorlukların çözülmesi amacıyla getirilmiştir.
Geçici Lider Kayıt Sürecindeki Güncelleme
Yeni düzenleme ile birlikte geçici lider kayıt süreci de güncellenmiştir.
Daha önce 30 Mart 2026 olarak belirlenen geçici lider kayıt süreci, yeni düzenleme ile 30 Eylül 2026 tarihine kadar uzatılmıştır.
Bu sayede MBDF üyeleri:
geçici lider kaydı yapılması halinde
geçici üye kayıtlarını
aynı tarihe kadar tamamlayabilecektir.
Eksik Bilgilerle Geçici Kayıt Yapılması
Geçici kayıt dosyalarının hazırlanması sırasında bazı teknik verilerin temin edilmesi zaman alabilmektedir.
Bu nedenle düzenleme şu esnekliği getirmiştir:
Usul ve Esasların Ek-1’i kapsamında sunulması gereken bilgilerden bazıları temin edilemezse, firmalar bu bilgileri gerekçeleri ile birlikte Kimyasal Kayıt Sistemi üzerinden sunabilir.
Eksik bilgiler daha sonra nihai kayıt tarihlerine kadar sistem üzerinden güncellenebilir.
Tam Kayıt Yapan Firmalar İçin Önemli Not
Tam kayıt numarası alan firmaların aynı madde için ayrıca geçici kayıt numarası almasına gerek bulunmamaktadır.
Tam Kayıt İçin Ek Süre İmkanı
Geçici kaydı yapılan maddelerin tam kayıt süreçlerinde gerekli verilerin temin edilememesi durumunda kayıt son tarihlerine ek olarak iki yıl ek süre verilebilecektir.
Bu süre zarfında veri temini ve kayıt süreçleri Kimyasallar Danışma Grubu toplantıları ile takip edilecektir.
KKDİK Kayıt Süreci İçin Yol Haritası - KKDİK 2026 Geçici Kayıt
Firmaların aşağıdaki adımları takip etmeleri önerilir:
- İthal edilen veya Türkiye’de üretilen maddeleri belirlemek.
- İthalat edilen maddelerin yurt dışı üreticileri ile iletişime geçip Tek Temsilci atamış mı? Atamışsa ithalatçıyı tedarikçi olarak eklemiş mi? kontrol etmek. (Atanmamışsa ithalatçının kayıt sorumluluklarını değerlendirmesi önemlidir.)
- MBDF durumunu kontrol etmek. (MBDF durumunu kontrol etmek için ön-MBDF yapılması gerekliliği unutulmamalıdır.)
- Lider firma durumunu değerlendirmek.
- Gerekli durumlarda bireysel geçici kayıt yapmak
- Tam kayıt için MBDF iletişim ve hazırlık sürecini başlatmak
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
KKDİK kapsamında kayıt zorunluluğu hangi maddeler için geçerlidir?
Türkiye’de yıllık 1 ton veya üzeri miktarda imal edilen veya ithal edilen kimyasal maddeler KKDİK kapsamında kayıt yükümlülüğüne tabidir.
Geçici Bireysel Kayıt zorunlu mudur?
Geçici Bireysel Kayıt tüm firmalar için zorunlu değildir. Ancak MBDF içinde kayıt sürecini tamamlayamayan firmalar için kayıt sürecini devam ettirebilmek adına önemli bir seçenek sunmaktadır.
30 Eylül 2026 tarihine kadar kayıt yapılmazsa ne olur?
30 Eylül 2026 tarihinden sonra firmaların imal veya ithal ettikleri maddelerin tam kayıt, geçici kayıt veya geçici bireysel kayıt numaraları denetlenecektir. Ön-MBDF kayıt numaraları kayıt numarası olarak değerlendirilmeyecektir. Kayıt yapılmadan (Tam kayıt, Geçici Kayıt veya Geçici Bireysel Kayıt) piyasaya arz edilen maddeler mevzuata aykırı kabul edilecektir.
Geçici kayıt tam kayıt yerine geçer mi?
Hayır. Geçici kayıt veya Geçici Bireysel kayıt tam kayıt sürecine geçiş için kullanılan geçici bir mekanizmadır.
Tam kayıt numarası alan firmalar tekrar geçici kayıt yapmak zorunda mı?
Hayır. Tam kayıt numarası alan firmaların aynı madde için ayrıca geçici kayıt veya geçici bireysel kayıt yapmasına gerek yoktur.
Sonuç
KKDİK kapsamında yayımlanan yeni duyurular, Türkiye’de kimyasal madde kayıt sisteminin tam kayıt aşamasına geçişini hızlandırmayı amaçlamaktadır.
Türkiye kimyasallar envanterinin oluşturulması ve kayıt süreçlerinin tamamlanması için firmaların 30 Eylül 2026 tarihine kadar gerekli kayıt (tam kayıt, geçici kayıt veya geçici bireysel kayıt) numaralarını almaları büyük önem taşımaktadır.
Erken hazırlık yapan firmalar hem veri paylaşımı hem de kayıt süreçlerini çok daha etkin şekilde yönetebilecektir.
Gelişmeleri Kimyasallar Yardım Masası‘ndan takip edebilirsiniz.
“KKDİK 2026 Süreci: 30 Eylül 2026’ya Kadar Bireysel Geçici Kayıt veya Tam Kayıt İçin Yapılması Gerekenler”
Sayfamızı ziyaret ederek duyurunun orijinal metnine ulaşabilir konuyla ilgili daha detaylı bilgi alabilirsiniz.