Doruksistem – KKDİK / TURKREACH

Güvenlik Bilgi Formları (GBF)

KKDİK Yönetmeliği Kapsamında GBF Hazırlama

GBF Yönetmeliğinden KKDİK Ek-2’ye Geçiş Süreci

Türkiye’de Güvenlik Bilgi Formları (GBF) ilk olarak 26 Aralık 2008 tarihli ve 27092 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Tehlikeli Maddeler ve Müstahzarlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formlarının Hazırlanması ve Dağıtılması Hakkında Yönetmelik” ile düzenlendi. Bu yönetmeliğin yerini, 13 Aralık 2014 tarihli ve 29204 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Zararlı Maddeler ve Karışımlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formları Hakkında Yönetmelik” (GBF Yönetmeliği) aldı; 2008 tarihli yönetmelik 31 Mayıs 2016 itibarıyla yürürlükten kalktı. Her iki düzenleme de Avrupa Birliği’nin 1907/2006/EC sayılı REACH Tüzüğü esas alınarak hazırlanmıştı.

23 Haziran 2017 tarihli ve 30105 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik (KKDİK) ile GBF hükümleri KKDİK’in Dördüncü Kısmına ve Ek-2’sine taşındı. GBF Yönetmeliği’ne göre hazırlanan formlar için geçiş süresi 31 Aralık 2023’te sona erdi.

GBF Yönetmeliği Ne Zaman Yürürlükten Kalktı?

  • Eski yönetmelik 31 Aralık 2023 itibariyle resmen yürürlükten kaldırıldı.

  • 1 Ocak 2024 tarihi itibariyle Türkiye’de GBF hazırlama ve sunma yükümlülüğü, sadece KKDİK Yönetmeliği’nin hükümlerine göre yürütülmektedir.

GBF Yönetmeliği ve KKDİK Ek-2 kapsamında Güvenlik Bilgi Formları

KKDİK Yönetmeliği Kapsamında GBF Hazırlama Zorunluluğu

KKDİK Yönetmeliği’nin Dördüncü Kısım – Tedarik Zinciri İçerisinde Bilgi başlıklı bölümünde (Madde 27-32), Güvenlik Bilgi Formlarına (GBF) ilişkin usul ve esaslar detaylı şekilde açıklanmıştır:

📘 KKDİK Madde 27 – Güvenlik Bilgi Formu Temin Yükümlülüğü
  • Madde veya karışımın SEA Yönetmeliği’ne göre zararlı olarak sınıflandırılması,

  • Maddenin Ek-13 kriterlerine göre PBT veya vPvB olması,

  • Maddenin 49 uncu madde uyarınca hazırlanan aday listede yer alması

durumlarında tedarikçi, alıcıya Ek-2’ye uygun ve Ek-18’e göre belgelendirilmiş Kimyasal Değerlendirme Uzmanı (KDU) tarafından hazırlanmış bir Güvenlik Bilgi Formu (GBF) temin eder. Sınıflandırılmamış bazı karışımlar için GBF, alıcının talebi üzerine verilir (Madde 27/3).

📘 Madde 27/5-6 – GBF’nin Dili ve İçeriği
  • GBF Türkçe olarak temin edilir.

  • Forma tarih atılır ve Ek-2’de belirtilen 16 başlık eksiksiz yer alır.

  • Kimyasal güvenlik değerlendirmesi yapılmışsa formdaki bilgiler bu değerlendirmeyle tutarlı olmalıdır (Madde 27/2).

📘 Madde 27/7 – Maruz Kalma Senaryoları (Genişletilmiş GBF)
  • Kimyasal Güvenlik Raporu (KGR) hazırlaması gereken aktör (Madde 15 veya 33),

  • ilgili maruz kalma senaryolarını ve belirlenmiş kullanımları GBF’nin ekinde sunar.

  • KGR, genel olarak yıllık 10 ton ve üzeri miktarlarda kaydedilen maddeler için gereklidir.

Bu yapı uygulamada “e-SDS (extended Safety Data Sheet)” olarak bilinir.

📘 Madde 28–30 – Tedarik Zincirinde Bilgi İletimi
  • Madde 28: GBF gerekmeyen maddelerin tedarikçisi; varsa kayıt numarasını, izin ve kısıtlama bilgilerini ve risk yönetimi için gerekli bilgileri alıcılarına iletir.

  • Madde 29: Aday listedeki bir maddeyi ağırlıkça %0,1 ve üzerinde içeren eşyanın tedarikçisi, alıcıya en az maddenin adını ve güvenli kullanım bilgisini verir.

  • Madde 30: Tedarik zincirindeki aktörler, yeni zararlılık bilgilerini ve GBF’deki risk yönetim tedbirlerinin uygunluğunu sorgulatan bilgileri bir önceki aktöre (yukarı doğru) iletir.

📘 Madde 27/9-10 – GBF’nin Güncellenmesi
  • Risk yönetim önlemlerini etkileyebilecek veya zararlara ilişkin yeni bilgi edinildiğinde,

  • Bir izin verildiğinde veya reddedildiğinde,

  • Bir kısıtlama getirildiğinde

tedarikçi formu zaman kaybetmeden günceller ve güncel formu önceki 12 ay içinde ürünü tedarik ettiği tüm alıcılara ücretsiz olarak iletir.

📘 Madde 31–32 – Çalışanların Bilgiye Erişimi ve Bilgilerin Saklanması
  • İşverenler, Madde 27 ve 28 kapsamında temin edilen bilgileri çalışanlarına sağlar.

  • İmalatçı, ithalatçı, alt kullanıcı ve dağıtıcılar, gerekli bilgileri ürünü en son imal ettikleri, ithal ettikleri, temin ettikleri veya kullandıkları tarihten sonra en az 10 yıl saklar.

  • Bu bilgiler talep edildiğinde Bakanlığa sunulur.

KKDİK'e Göre GBF Kapsamı Dışında Kalan Durumlar

1. Radyoaktif Maddeler

    • 8/7/2005 tarihli ve 25869 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Radyoaktif Maddenin Güvenli Taşınması Yönetmeliği kapsamındaki radyoaktif maddeler ve karışımlar KKDİK kapsamı dışındadır (Madde 2/2-a).

    • Bu nedenle bu maddeler için KKDİK’ten kaynaklanan bir güvenlik bilgi formu hazırlama yükümlülüğü yoktur.

2. Gümrük Gözetimi Altındaki Maddeler

    • Gümrükte geçici olarak bulunan ve piyasaya arz edilmeyen (örneğin transit geçişteki) kimyasal maddeler için GBF hazırlama zorunluluğu yoktur.

3. Araştırma ve Geliştirme Amaçlı Maddeler (Ar-Ge Maddeleri)

    • Ürün ve süreç odaklı araştırma ve geliştirme amaçlı maddeler, belirli koşullarla ve sınırlı bir süre için kayıt yükümlülüğünden muaf tutulabilir (Madde 10).

    • Bu muafiyet güvenlik bilgi formu yükümlülüğünü kapsamaz; zararlı olarak sınıflandırılan Ar-Ge maddeleri için de form temin edilmelidir.

4. Atıklar

    • Atıklar, 2/4/2015 tarihli ve 29314 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atık Yönetimi Yönetmeliği ve 9/3/2013 tarihli ve 28582 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Radyoaktif Atık Yönetimi Yönetmeliği kapsamında değerlendirilir.

    • Atıklar KKDİK kapsamı dışındadır (Madde 2/2-d); güvenlik bilgi formu zorunluluğu yoktur.

5. Son Kullanıcıya Nihai Ürün Olarak Ulaşan Bazı Karışımlar

    • KKDİK Madde 2/4 uyarınca güvenlik bilgi formu hükümleri (Dördüncü Kısım), son kullanıcıya nihai ürün olarak ulaşan şu karışımlara uygulanmaz:

    • Beşeri ve veteriner tıbbi ürünler

    • Kozmetik ürünler

    • İnvaziv tıbbi cihazlar veya insan vücuduyla doğrudan temas eden tıbbi cihazlar

    • Bitki koruma ürünleri ve biyosidal ürünler bu muafiyetin kapsamında değildir; zararlı olarak sınıflandırıldıklarında güvenlik bilgi formuyla birlikte piyasaya arz edilirler.

6. Gıda ve Yem Maddeleri

    • Son kullanıcıya nihai ürün olarak ulaşan gıda ve yemler için bu hükümler uygulanmaz (Madde 2/4).

    • Ancak üretim süreçlerinde kullanılan kimyasal katkı ve yardımcı maddeler için GBF gerekebilir.

7. Zararlı Olarak Sınıflandırılmayan Maddeler ve Karışımlar

    • Güvenlik bilgi formu zorunluluğu; zararlı olarak sınıflandırılan, PBT/vPvB olan veya aday listede yer alan maddeler ile zararlı karışımlar için geçerlidir (Madde 27/1).

    • Sınıflandırılmamış bir karışım, zararlı bir maddeyi belirli konsantrasyonların üzerinde içeriyorsa (örneğin gaz halinde olmayan karışımlarda ağırlıkça ≥ %1) alıcının talebi üzerine form verilmesi zorunludur (Madde 27/3).

Not: Kapsam Dışı Olmasına Rağmen GBF Hazırlanması Tavsiye Edilen Durumlar

  • Bazı kozmetik ürünlerde ve temizlik ürünlerinde, ürün piyasaya arz edilirken müşteri talebi üzerine GBF hazırlanabilir.

  • İhracat yapan firmalar, AB/UK/ABD gibi global olarak ihracat yaptıkları ülkelerde talep edileceği için GBF hazırlamaktadır.

  • Tedarik zinciri şeffaflığı, sürdürülebilirlik belgeleri, ürün güvenliği ve UseSafe gibi dijital sistemlerle uyum için GBF istenebilir.

  • Kargo ve taşımacılık firmaları tarafından talep edilmesi durumunda GBF hazırlanabilir.
  • Madde, karışım veya eşyalar için zararsız olması durumunda dahi resmi makamlar, diğer yönetmeliklere uyumlama, tedarik zinciri ürün zararlılık iletişimi, tüketici veya son kullanıcı talebi gibi durumlarda da GBF hazırlanabilir.

KKDİK EK-2 – Güvenlik Bilgi Formlarının Yapısı ve İçeriği

KKDİK Yönetmeliği’nin EK-2 bölümü, güvenlik bilgi formlarının (GBF) içeriğinin nasıl hazırlanacağını, hangi başlıkları içereceğini ve her bir bölümde hangi bilgilerin yer alması gerektiğini düzenler. Bu ek, AB REACH Tüzüğü’nün Ek II maddesine dayalı olarak hazırlanmıştır ve 1 Ocak 2024 itibarıyla Türkiye’de zorunlu hale gelmiştir.

EK-2’ye Göre GBF’de Yer Alması Zorunlu 16 Başlık

Aşağıda yer alan 16 ana başlık, bir GBF belgesinde eksiksiz şekilde bulunmalıdır:

Bölüm NoBölüm Başlığı
1Madde / Karışım ve Şirket / Dağıtıcı Tanımlaması
2Zararlılık Tanımlaması
3Bileşimi / İçindekiler Hakkında Bilgi
4İlk Yardım Önlemleri
5Yangınla Mücadele Önlemleri
6Kaza Sonucu Yayılmaya Karşı Önlemler
7Elleçleme ve Depolama
8Maruz Kalma Kontrolleri / Kişisel Korunma
9Fiziksel ve Kimyasal Özellikler
10Kararlılık ve Tepkime
11Toksikolojik Bilgi
12Ekotoksikolojik Bilgi
13Bertaraf Etme Bilgileri
14Taşımacılık Bilgileri
15Mevzuat Bilgileri
16Diğer Bilgiler

Güvenlik Bilgi Formu Hazırlama ve Güncelleme Kuralları

  • Güvenlik bilgi formu Türkçe olarak hazırlanır.
  • Güvenlik bilgi formu KKDİK Ek-2’de yer alan formata uygun olarak hazırlanır.
  • Güvenlik bilgi formuna, KKDİK Ek-2’de belirtilen standart başlıklar ile her bir standart başlık altında yer alması öngörülen alt başlıkların adları ve numaraları değiştirilmeden sırası ile yazılır.
  • Güvenlik bilgi formunun hazırlanmasında birden fazla sayfa kullanılması gerekiyorsa her sayfa için aynı format kullanılır ve bu durumda:
    • Güvenlik bilgi formunun kısım I’inde bulunması gereken bilgiler, formun tüm sayfalarında yer alır.
    • Güvenlik bilgi formunun her sayfasında toplam sayfa numarası ve bulunduğu sayfayı gösteren numara yer alır.
  • Güvenlik bilgi formunun kısım II’sinde bulunması gereken bilgiler, KKDİK Ek-2’de yer alan açıklamalar göz önünde bulundurularak doldurulur.
  • Güvenlik bilgi formunda yer alacak bilgilerin temin edilememesi durumunda başlık ve alt başlıklar boş bırakılmaz; bilgilerin temin edilememesine ilişkin gerekçeler “ilişkisi yok”, “uygulaması yok” ve “özel hüküm yok” gibi ifadelerle belirtilir.
  • Güvenlik bilgi formu ücretsiz olarak, yazılı ya da elektronik ortamda iletilir.
  • Tedarikçiler, madde veya karışımlarına ilişkin aşağıdaki durumlarda güvenlik bilgi formlarını zaman kaybetmeden günceller:
    • Risk yönetim önlemlerini etkileyebilecek bilgiler veya zararlara ilişkin yeni bilgiler edinildiğinde,
    • İzin verildiğinde veya reddedildiğinde,
    • Kısıtlama getirildiğinde.
  • Güncellenen güvenlik bilgi formu, güncelleme tarihinden önceki 12 ay içerisinde maddeyi tedarik eden tüm eski alıcılara yazılı veya elektronik ortamda ücretsiz olarak iletilir.

Neden EK-2 Uyumlu GBF Hazırlamak Zorunludur?

  • KKDİK Madde 27, GBF içeriğinin EK-2’ye tam uyumlu hazırlanmasını zorunlu kılar.

  • Bu yapılandırma sayesinde alıcı, ürünün güvenli kullanımı, bertarafı ve taşıması gibi tüm süreçlerde doğru bilgiyi edinir.

  • Tedarik zincirinde bilgi aktarımı (Madde 30) ancak bu format sayesinde sağlıklı yürütülebilir.

KKDİK EK-2, Türkiye’de yasal geçerliliği olan GBF’lerin teknik şablonudur. Eksiksiz bir GBF, sadece mevzuat uyumunu değil, aynı zamanda güvenli üretim ve pazarlama süreçlerini de garanti altına alır. Doruksistem olarak, bu alandaki 20 yıllık deneyimimizle ürünleriniz için en güncel ve doğru GBF içeriklerini sunuyoruz.

GBF Hazırlanmasında Dikkat Edilmesi Gereken AB Güncellemeleri (Güncel 2023/2024 Versiyonu)

GBF’lerin, 2021/2022 AB revizyonlarına paralel olarak, aşağıdaki yeni detayları da içerecek şekilde güncellenmesi beklenmektedir:

  • UFI Kodu ve PCN (Poison Centre Notification) bilgileri (AB pazarına yönelik ürünlerde)

  • Nanoform maddelerin belirtilmesi

  • Endokrin bozucu özellik taşıyan maddelerin bildirilmesi

  • Maruziyet senaryosu referansı ve e-SDS ile ilişkilendirme

  • Kimyasal güvenlik değerlendirmesi sonucu ile uyumlu içerik sunumu

Güvenlik Bilgi Formları ve Kimyasal Değerlendirme Uzmanlığı

Kimyasal Değerlendirme Uzmanı (KDU), KKDİK Yönetmeliği çerçevesinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından akredite eğitimi tamamlamış ve sertifika almış kişidir.

KKDİK Madde 27-28 ve ilgili hükümler doğrultusunda:

“Güvenlik Bilgi Formu, Kimyasal Değerlendirme Uzmanı tarafından hazırlanmak veya kontrol edilmek zorundadır.”

Bu hüküm doğrultusunda, 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren Türkiye’de sadece KDU belgesine sahip uzmanlar tarafından hazırlanan GBF’ler geçerlidir.

  • Güvenlik bilgi formları, KKDİK Ek-18’de belirtilen eğitimi almış ve Kimyasal Değerlendirme Uzmanlığına ilişkin personel belgelendirmesi konusunda akredite olmuş kuruluş tarafından belgelendirilmiş kişilerce hazırlanır.
  • İthalatçı, ithal edilen madde ve karışımların güvenlik bilgi formlarını aynı niteliğe sahip kişilere hazırlatır.
  • Piyasaya arz edilen madde veya karışımın güvenlik bilgi formu tedarikçi tarafından Bakanlığın internet sayfasındaki özel paket programa yüklenir.
  • Güvenlik Bilgi Formlarında yer alması gereken bilgiler aşağıdaki başlıklarda verilir ve bu bilgilerin sağlama yükümlülüğü, zararlı maddeleri ve karışımları piyasaya arz etmekle sorumlu gerçek ve tüzel kişiye aittir.

Eğitim ve Eğitim kuruluşu

Yeterlilik Sınavı

Belgelendirme Kuruluşu

Yeterlilik Belgesi

KKDİK Yönetmeliğine ve GBF ile ilgili eklerine aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz. Yönetmeliğin ve eklerinin güncel (konsolide) metinleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Kimyasallar Yardım Masası mevzuat sayfasında yayımlanmaktadır.

KKDİK Kapsamında Güvenlik Bilgi Formları (GBF) ve Doruksistem’in Uzmanlığı

Türkiye’de kimyasal yönetim mevzuatında en kapsamlı düzenlemelerden biri olan Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik (KKDİK), 23 Haziran 2017 tarihinde yürürlüğe girdi. Bu yönetmelikle birlikte Güvenlik Bilgi Formları (GBF) alanında da çok önemli bir dönüşüm gerçekleşti.

1 Ocak 2024 itibarıyla artık yalnızca KKDİK Ek-2’ye uygun, Türkçe hazırlanmış ve Kimyasal Değerlendirme Uzmanları (KDU) tarafından imzalanmış GBF’ler yasal olarak geçerli kabul edilmektedir. Eski yönetmeliğe göre hazırlanmış SDS ve GBF belgeleri bu tarihten sonra geçerliliğini yitirmiştir.

DORUKSİSTEM Olarak bugüne kadar hazırladığımız 100 Bin’in üzerinde Güvenlik Bilgi Formu (GBF) ile yerel ve uluslararası tecrübemizi yeni düzenlemeler ile de üretici ve tedarikçilerin hizmetine sunmaya devam ediyoruz.

GBF’yi Sadece Hazırlamak Değil, Doğru Hazırlamak Önemlidir

Doruksistem olarak, KKDİK’e tam uyumlu GBF hazırlığında uzmanlaşmış, bakanlık onaylı Kimyasal Değerlendirme Uzmanları ile hizmet veriyoruz. Hazırladığımız her GBF belgesi:

  • KKDİK Ek-2’deki 16 başlık yapısına birebir uygun,

  • Tehlike sınıflandırmaları, etiketleme, maruziyet senaryoları, UFI ve PCN entegrasyonu gibi unsurları eksiksiz içeren,

  • e-SDS gerekliliklerini karşılayan,

  • Tüm tedarik zincirinde geriye ve ileriye doğru bilgi aktarımı sağlayan,

  • Denetime hazır, sürdürülebilir ve dijital olarak izlenebilir
    şekilde oluşturulmaktadır.

Doruksistem Neden Fark Yaratır?

  • 📌 Kimyasal Değerlendirme Uzmanı kadrosu

  • 📌 KKDİK, AB-REACH, CLP, MoCRA ve SEA gibi birçok düzenlemeye entegre yaklaşım

  • 📌 Kozmetik, boya, tekstil, gıda dışı ürünler, temizlik ve ambalaj gibi farklı sektörlerde GBF deneyimi

  • 📌 UseSafe Dijital Sertifikasyon ve Ürün Pasaportu Sistemi ile entegre izlenebilirlik

  • 📌 E-İhracat ve Gümrük süreçleri için belge uyumluluğu kontrolü

  • 📌 msds.net.tr entegrasyonumuz ile güncel ve sertifikalı KDU’larımız tarafından hazırlanıp imzalanmış GBF’lerinize güvenle ulaşabilir, otomatik olarak hazırlanmış pdf linklerini ve QR kodlarını iş güvenliğinde, depolamada, tedarik zinciri GBF iletişiminde, gümrüklemede, elektronik iletişimde, web sayfanızda, ürün bilgileleri aktarımıda ve hatta faturalarınızda bile kullanabilirsiniz.  

Sadece Bir Belge Değil, Bir Uyum Stratejisi

KKDİK kapsamında GBF oluşturmak, sadece bir belge sunmak anlamına gelmez. Bu süreç; ürününizi, markanızı ve tüm tedarik zincirinizi regülasyonlara karşı güvence altına almak anlamına gelir. Bu nedenle GBF, teknik bir doküman olmanın ötesinde, bir uyum stratejisinin temel taşıdır.

Uzmanlık, aynı zamanda fiilen uzmanlığını kullanan ve geliştiren kişiler için geçerlidir. GBF’de verilen detaylı bilgilerin doğru kaynaklar kullanılarak oluşturulması oldukça önem taşımaktadır. Üretici ve tedarikçinin sorumluluğu altında olan GBF’nin doğru hazırlatılması konusu burada tartışmasız önem kazanmıştır.

Doruksistem olarak hedefimiz; yalnızca GBF hazırlamak değil, aynı zamanda ürünlerinizi küresel düzeyde sürdürülebilir, güvenli ve yasal hale getirmektir.

Bilgi ve irtibat için Tıklayınız.
Doruksistem
GİZLİLİĞE GENEL BAKIŞ

Bu web sitesi, size mümkün olan en iyi kullanıcı deneyimini sunabilmek için çerezleri kullanır. Çerez bilgileri tarayıcınızda saklanır ve web sitemize döndüğünüzde sizi tanımak ve ekibimizin web sitesinin hangi bölümlerini en ilginç ve yararlı bulduğunuzu anlamasına yardımcı olmak gibi işlevleri yerine getirir.