DMF Analizi – Dimetil Fumarat Testi
DMF Analizi Nedir?
Dimetil fumarat (DMF veya DMFu, CAS 624-49-7), depolama ve uzun süreli taşıma sırasında küf oluşumunu önlemek amacıyla özellikle mobilya, ayakkabı ve deri ürünlerin ambalajlarına konulan küçük nem alıcı keselerde biyosit olarak kullanılmış bir maddedir. DMF analizi, ürünün veya parçalarının içerdiği dimetil fumarat miktarını laboratuvar ortamında ölçerek ürünün AB REACH Tüzüğü Ek XVII’de belirlenen sınırı aşıp aşmadığını gösterir.
AB pazarına mobilya, ayakkabı, çanta veya deri ürün ihraç eden ya da bu ürünleri ithal eden firmalar için DMF analizi, ürün güvenliğini belgelemenin ve olası geri çağırma risklerini azaltmanın en pratik yoludur.
REACH Ek XVII Madde 61: DMF Analizi İçin Yasal Sınır
Avrupa Komisyonu, 17 Mart 2009 tarihli 2009/251/EC sayılı Kararı ile DMF içeren ürünlerin piyasaya arzını acil önlem olarak yasaklamıştı. Bu geçici önlem daha sonra kalıcı hâle getirildi: (AB) 412/2012 sayılı Komisyon Tüzüğü ile dimetil fumarat, REACH Tüzüğü Ek XVII’ye 61. madde olarak eklendi. Buna göre:
- DMF, eşyalarda veya bunların herhangi bir parçasında 0,1 mg/kg’ı (0,1 ppm) aşan konsantrasyonlarda kullanılamaz.
- Herhangi bir parçasında 0,1 mg/kg’ın üzerinde DMF bulunan eşyalar AB pazarında piyasaya arz edilemez.
Sınır, ürünün tamamı için değil her bir parça için ayrı ayrı uygulanır. Bu nedenle DMF analizi planlanırken ürünün farklı malzemeleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
DMF Neden Tehlikelidir?
Dimetil fumarat çoğunlukla ürünleri kuru tutmak ve küflenmeyi önlemek için mobilya veya ayakkabı kutularına konulan küçük keselerde kullanılmıştır. DMF kolayca buharlaşabildiği için keseden ürüne geçebilir ve ürünle temas eden tüketicinin cildine ulaşabilir. Ciltle temas sonucunda kaşıntı, tahriş, kızarıklık ve yanık benzeri alerjik dermatitlere neden olduğu bildirilmiştir; bazı vakalarda solunum yolu şikâyetleri de raporlanmıştır. Çok düşük miktarlarda bile duyarlılaştırıcı etki gösterebildiği için DMF’nin tüketici ürünlerinde bulunması ciddi bir sağlık riski olarak kabul edilir.
DMF Analizi Hangi Ürünlerde Gerekir?
Mobilya, çanta, ayakkabı, deri veya tekstil ürünlerinin ithalatçısı ya da üreticisiyseniz ürünlerinizin DMF içermediğinden emin olmanız gerekir. DMF analizi özellikle şu ürün gruplarında önerilir:
- Deri ve suni deri mobilyalar (koltuk, kanepe, sandalye)
- Ayakkabı, bot ve terlikler
- Çanta, cüzdan, kemer gibi deri aksesuarlar
- Uzun süre deniz yoluyla taşınan veya nemli ortamda depolanan tekstil ürünleri
- Ambalajında nem alıcı kese bulunan ürünler
Mobilya, çanta veya ayakkabılarda kısıtlanan diğer tehlikeli maddeler arasında SVHC’ler, PAH’lar, ftalatlar, PFOS/PFOA, AZO boyar maddeler ve REACH Ek XVII kısıtlama listesindeki diğer maddeler bulunur.
DMF Analizi Nasıl Yapılır?
DMF analizi akredite laboratuvarlarda gerçekleştirilir. Süreç genel olarak şu adımlardan oluşur:
- Numune planlaması: Ürünün deri, tekstil, köpük, astar, taban gibi farklı malzemelerinden temsili numuneler belirlenir.
- Ekstraksiyon: DMF, uygun bir çözücüyle numuneden ekstrakte edilir.
- Ölçüm: Miktar tayini gaz kromatografisi–kütle spektrometrisi (GC-MS) ile yapılır. Ayakkabı ve ayakkabı bileşenleri için ISO 16186:2021 standardı yaygın olarak kullanılır.
- Raporlama: Sonuçlar mg/kg cinsinden raporlanır ve REACH Ek XVII Madde 61’deki 0,1 mg/kg sınırı ile karşılaştırılır.
Ürünün ambalajında nem alıcı kese bulunuyorsa kesenin içeriği de ayrıca incelenebilir.
Doruksistem DMF Analizi Hizmeti
İthalatçıysanız, tedarikçilerinizden ürünlere ait DMF analizi sonuçlarını içeren güncel bir test raporu isteyebilirsiniz. Doruksistem, DMF analizi ve test hizmetlerini size veya tedarikçilerinize sunarak ürünlerinizin AB mevzuatına uygunluğunu belgelemenize destek olur. Tamamlayıcı bir hizmet olarak DMF ile ilgili mevzuat gelişmelerini takip eder ve sizi bilgilendiririz.
DMF Analizi Hakkında Sık Sorulan Sorular
DMF ile DMFu aynı şey mi?
Evet. Dimetil fumarat literatürde DMF veya DMFu olarak kısaltılır. DMFu kısaltması, çözücü olarak kullanılan ve ayrı bir madde olan dimetilformamid (DMF) ile karıştırılmaması için tercih edilir. Test talebinde hangi maddenin kastedildiğini açıkça belirtmek önemlidir.
0,1 mg/kg sınırı ürünün tamamına mı uygulanır?
Hayır. Sınır, ürünün her bir parçası için ayrı ayrı geçerlidir. Bu nedenle farklı malzemelerden ayrı numune alınması önerilir.
Türkiye’de üretilen ürünler için de DMF analizi gerekir mi?
AB pazarına ihraç edilen tüm ürünler REACH Ek XVII Madde 61’e uymak zorundadır. Türkiye’deki KKDİK düzenlemesindeki kısıtlamalar da ürün grubunuza göre ayrıca değerlendirilmelidir.
DMF analizi ne sıklıkla yapılmalıdır?
Tedarikçi, malzeme veya ambalaj değiştiğinde ve yeni bir ürün serisi piyasaya sunulmadan önce DMF analizi yaptırmak iyi bir uygulamadır.
Doruksistem tarafından sunulan diğer test hizmetleri için Test ve Analiz Hizmetleri sayfamızı, AB kimyasal mevzuatı kapsamındaki danışmanlık hizmetlerimiz için AB REACH ve CLP Hizmetleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.