KKDİK Usul ve Esasları 2025 – Üretici ve İthalatçılar İçin Uyum Rehberi
KKDIK Procedures & Principles (2025): Compliance Guide for Manufacturers and Importers
Introduction & Purpose
The KKDIK Procedures & Principles (2025) — officially published on August 5, 2025 — define the detailed procedures for implementing Türkiye’s KKDIK Regulation (Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals), also known as Turkish REACH.
These Procedures & Principles establish the administrative and technical framework for chemical registration, data sharing, and compliance management within the Chemical Registration System (CRS), operated by the Ministry of Environment, Urbanization and Climate Change (MoEUCC).
They apply to all companies that manufacture or import substances or mixtures in quantities of one tonne or more per year in Türkiye, including foreign manufacturers represented by an Only Representative (OR).
The purpose of the KKDIK Procedures & Principles is to:
Ensure a harmonized, transparent, and efficient registration system,
Promote data sharing and coordination among manufacturers and importers,
Strengthen chemical safety and regulatory compliance,
Align Türkiye’s chemical framework with EU REACH standards.
For companies active in the Turkish market, these procedures outline a step-by-step compliance roadmap, including:
Pre-MBDF (Substance Information Exchange Forum – SIEF) submission,
Lead Registrant selection and coordination,
Joint and individual registration processes,
Temporary registration options,
Safety Data Sheet (SDS) preparation and validation,
Continuous data updates and ministry audits.
By following these procedures, manufacturers and importers can maintain uninterrupted market access in Türkiye and achieve full conformity with both national and international chemical safety regulations.
Why "KKDIK Procedures & Principles" Compliance Matters
Non-compliance with the KKDIK Procedures & Principles may result in:
Market bans or suspension of product sales,
Administrative penalties under Environmental Law No. 2872,
Reputational damage and disruption of supply chains.
Doruksistem, a leading Turkish regulatory compliance and chemical safety consultancy, provides end-to-end support for:
KKDIK registration management,
SDS (Safety Data Sheet) preparation and verification,
Only Representative (OR) services,
MBDF coordination and lead registrant communication,
Digital document control and liaison with the Ministry.
KKDİK Usul ve Esasları
KKDİK Usul ve Esasları 2025, Türkiye’de kimyasal sektöründe faaliyet gösteren tüm üretici ve ithalatçılar için yeni yükümlülükler getiriyor. 05 Ağustos 2025 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenleme ile ön-MBDF bildirimi, lider firma seçimi, ortak kayıt, geçici kayıt ve tonaj bandına göre tam kayıt süreçleri netleşti.
Artık kayıt yapılmayan hiçbir madde piyasaya arz edilemezken, denetimler de giderek sıkılaşıyor.
Doruksistem olarak bu sayfada KKDİK Usul ve Esasları’nın maddelerini inceliyor, özetliyor, üretici ve ithalatçılar için pratik etkilerini açıklıyor ve uyum sürecinde adım adım rehberlik sağlıyoruz.
Genel Kurallar - KKDİK Usul ve Esasları
Madde 5 – Kayıt : Bu madde KKDİK Usul ve Esaslar’ın en temel yükümlülüklerini belirliyor. Burada hem kayıt zorunluluğu hem de ön-MBDF süreci birbirine bağlanmış durumda.
(1) Maddeyi kendi halinde veya karışım içinde yıllık bir ton ya da daha fazla miktarda imal eden veya ithal eden imalatçı ya da ithalatçı Yönetmeliğin 11 inci maddesinde yer alan bilgileri Bakanlığın Entegre Çevre Bilgi Sistemi uygulamalarından olan Kimyasal Kayıt Sistemi aracılığıyla Bakanlığa ileterek kayıt başvurusunda bulunur.
🔹 ≥1 ton/yıl üretim/ithalat yapan tüm firmalar kayıt yaptırmak zorunda.
(2)Yılda 1 ton ve üzeri miktarda imal veya ithal edilen bir maddenin her bir potansiyel kayıt ettireni imalata veya ithalata devam edebilmek için “Ön – Madde Bilgisi Değişim Forumu”nu (ön-MBDF) göndermelidir. Bu süreç, potansiyel kayıt ettirenlerin MBDF aracılığıyla veri paylaşımı için temasa geçmelerine ve bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen kayıt başvurusunu yapabilmelerine olanak sağlar. Aynı maddenin bütün potansiyel kayıl ettirenleri MBDF’nin katılımcıları olacaktır.
🔹 Üretici ve/veya ithalatçı olarak öncelikle EÇBS sisteminde Çevre Kimlik Numaranız ile bir hesabınız var mı? Yoksa hemen EÇBS kullanıcısı olmak için hesap açmalı ve Kimyasal Kayıt Sistemi (KKS) Modülünü etkinleştirmelisiniz. Ardından ön-MBDF kaydınızı yapmalısınız.
Kayıt: ≥1 ton/yıl üretim/ithalat yapan tüm firmalar EÇBS sistemi üzerindeki KKS modülünden kayıt yaptırmalıdır. İlk Adım SEA Bildiriminizi yapın ve sonra ön-MBDF kaydınızı gönderin. Unutmayın SEA bildirimi her bir madde için zararsız dahi olsa yapılmalı ve ön-MBDF kaydı esnasında madde zararlı mı değil mi belirtilmelidir.
🎯 Üretici ve İthalatçıya Pratik Sonuçlar
Yıllık 1 ton ve üzeri üretim/ithalat → Kayıt zorunlu.
Ön-MBDF göndermeden kayıt sürecine devam edilemez.
MBDF üyeliği → Ortak kayıt sürecine katılımın ön şartıdır.
Kayıt yapılmazsa → Ürün piyasaya arz edilemez, denetimde ciddi yaptırımlar uygulanır.
Madde 6 – Madde Bilgisi Değişim Forumu (MBDF) : Bu madde KKDİK Usul ve Esaslar’ın en temel taşlarından biridir. Bu madde ile üretici ve ithalatçıların sisteme nasıl dahil olacağı netleştiriliyor.
(1) Tüm potansiyel kayıt ettirenler 31/10/2025 tarihine kadar maddelerine ilişkin ön-MBDF’yi Kimyasal Kayıt Sistemi (KKS) aracılığıyla Bakanlığa iletir ve MBDF katılımcısı olurlar.
(2) 31/10/2025 tarihinden sonra ilk defa imal ve/veya ithal edilecek olan maddeler için; potansiyel kayıt ettirenler tarafından oluşturulan ön-MBDF’ler, piyasaya arzı takip eden 30 gün içerisinde KKS aracılığıyla Bakanlığa iletilir ve potansiyel kayıt ettirenler MBDF katılımcısı olurlar.
31.10.2025’e kadar yapılması gerekenler
Kim kapsanıyor? Türkiye’de yıllık ≥1 ton imalat/ithalat yapan tüm üreticiler ve ithalatçılar.
Ne yapılmalı? İlgili madde için “ön-MBDF” (pre-SIEF) dosyası Kimyasal Kayıt Sistemi (KKS) üzerinden Bakanlığa iletilmeli.
- SEA Bildirimi ile Kayıda Giden Yol: Ön-MBDF yapılmadan önce SEA Bildirimi yapılmalıdır. Madde zararsız dahi olsa ön-MBDF kaydında “zararsız veya zararlı” olarak bildirilmelidir. SEA kaydı esnasında tedarikçi listeleri girilmeli ve 1.7 de tedarikçiler seçilerek 3. bölümde ilgili tesisler eklenmelidir. Türkiye’de yerleşik imalatçı ve İthalatçılar tedarikçi olarak kendilerini eklemeli ve ardından kendi tesislerini eklemelidir. Yurt dışında Üretici olup “Tek Temsilci” atamış firmalar Tek Temsilcileri vasıtasıyla “Temsilcilik Yaptıklarım” bölümünde tek temsilcisi olduğu firmalara ait tedarikçileri (ithalatçıları) bu bölümlere eklemelidir. Bu ithalatçılarımızın Alt Kullanıcı olarak kayıt sorumluluğundan düşmesinin ilk adımı olarak değerlendirilmelidir.
Sonuç: Ön-MBDF Kaydı yapıldığında firma otomatik olarak MBDF’nin katılımcısı olur. Bu, ortak kayıt sürecine dahil olmayı garanti eder. MBDF iletşimi için SEA bildirimi mutlak önem taşır.
🔹 Üretici/İthalatçıya etkisi: Eğer 31 Ekim 2025’e kadar, hali hazırda piyasaya arz edilen bir maddenin imalatçısı veya üreticisi tarafından ön-MBDF kaydı yapılmazsa, firma kayıt sürecine dahil olamaz ve maddenin piyasaya arzı engellenir.
31.10.2025’ten sonra yeni imalat/ithalat durumları
Eğer bir madde ilk kez bu tarihten sonra imal/ithal edilecekse:
Potansiyel kayıt ettiren firma ön-MBDF dosyasını piyasaya arzı takip eden 30 gün içinde KKS üzerinden Bakanlığa göndermelidir. Potansiyel kayıt ettirenler MBDF katılımcısı olurlar.
Yani bu tarihten sonra imalat veya ithalata başlayan firmalar da sisteme katılabilecek, ama zamanında (piyasaya arzdan 30 gün içinde) Ön-MBDF’yi bakanlığa bildirip ilgili MBDF katılımcısı olmazsa maddenin piyasaya arzı durdurulur.
🔹 Üretici/İthalatçıya etkisi: Yeni bir madde devreye alındığında firmaların en geç 30 gün içinde ön-MBDF dosyasını Bakanlığa KKS yolu ile iletme zorunluluğu vardır. Ardından ilgili maddenin MBDF’ye katılımı sağlanacaktır. Aksi halde ürün yasal olarak piyasaya sürülemez.
- Madde 7 – Tek Madde Tek Kayıt: “Tek Madde – Tek Kayıt Prensibi”, KKDİK’in en kritik ilkelerinden biridir. Burada amaç, aynı madde için birden fazla ayrı kayıt yapılmasını engellemek ve bilgi/veri paylaşımını zorunlu kılarak gereksiz tekrarları, testleri, maliyetleri ve çalışmaları önlemektir.
(1) Kayıt ettirenlerin, Yönetmelik kapsamında belirtilen geçerli gerekçeleri olmadığı sürece, aynı kaydın bir parçası olması gereklidir. Bu amaçla potansiyel kayıt ettirenler, aynı maddenin kayıt durumu hakkında KKS üzerinden MBDF sorgulama yaparak bilgi edinebilir.
Aynı maddenin ortak kaydı zorunlu
Kural: Potansiyel kayıt ettirenlerin (üretici, ithalatçı) aynı madde için tek bir kayıt dosyası hazırlaması gerekir.
İstisna: Ancak yönetmelikte belirtilen geçerli gerekçeler (ör. ticari sırların ifşası, teknik uyuşmazlıklar) varsa ayrı kayıt yapılabilir.
Nasıl kontrol edilir? Firmalar KKS (Kimyasal Kayıt Sistemi) üzerinden MBDF sorgulaması yaparak aynı maddenin kayıt durumunu öğrenebilir.
🔹 Üretici/İthalatçıya etkisi: Eğer aynı maddeyi başka firmalar da kayıt ettiriyorsa, hepsi MBDF’ye katılarak ortak kayda dahil olmak zorundadır.
(2) Yönetmeliğin 12 nci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında geçerli bir gerekçe ile kayıt dosyasını ortak kayıt grubundan ayrı olarak sunacak olan firmalar, gerekçelerini ve bu gerekçeyi ispatlayan tüm bilgi ve belgeleri yazılı olarak Bakanlığa bildirir.
Ayrı kayıt yapmak isteyen firmalar
Eğer bir firma, ortak kayıt grubundan ayrı dosya sunmak istiyorsa:
Bunun için geçerli bir gerekçe göstermelidir.
Bu gerekçe ve destekleyici belgeler yazılı olarak Bakanlığa bildirilmelidir.
🔹 Etkisi: Firmalar keyfi olarak ayrı kayıt yapamaz; yalnızca ciddi ve belgelenmiş gerekçeler kabul edilir.
(3) Lider kayıt ettiren, önceki kayıt ettirenler ve potansiyel kayıt ettirenlerle güncelleme zorunluluğu gibi gerekli durumlarda yazılı iletişim kurar.
Lider firma iletişim yükümlülüğü
Lider kayıt ettiren (LR): MBDF’de seçilen lider firma, önceki kayıt ettirenler ve potansiyel kayıt ettirenlerle gerekli durumlarda yazılı iletişim kurmak zorundadır.
Özellikle:
Güncellemeler,
Dosya değişiklikleri,
Yeni veri ekleme zorunlulukları bu kapsamda paylaşılmalıdır.
🔹 Etkisi: Ortak kayıt şeffaf bir süreçtir. LR, tüm katılımcılara düzenli bilgi akışı sağlamakla yükümlüdür.
- Madde 8 – Lider Firma: Bu madde KKDİK Usul ve Esaslar’ın en kritik düzenlemelerinden biridir. Burada amaç, MBDF içindeki kayıt sürecini koordine edecek, ortak dosyayı hazırlayacak ve Bakanlığa sunacak bir lider firma seçilmesini zorunlu hale getirmektir.
(1) Bu Usul ve Esasların yayımı tarihinden önce piyasaya arz edilen maddelerin lider firmaları en geç 31/12/2025 tarihine kadar belirlenir. Bu Usul ve Esasların yayımı tarihinden sonra ilk kez piyasaya arz edilecek maddelerin liderleri piyasaya arzı takip eden ilk altı ay içerisinde belirlenir.
Tarihler ve yükümlülük
Mevcut maddeler: Bu Usul ve Esasların yayımlandığı tarihten önce piyasada olan maddeler için lider firma en geç 31.12.2025 tarihine kadar belirlenmelidir.
Yeni maddeler: İlk kez piyasaya arz edilen maddeler için lider firma, piyasaya arzı takip eden 6 ay içinde seçilmelidir.
🔹 Üretici/İthalatçıya etkisi: Firmalar bu tarihlere kadar liderlik seçim sürecine katılmak zorundadır; aksi halde kayıt süreci ilerleyemez.
(2) Lider firmaların belirlenmesinde öncelikli olarak gönüllülük esastır. Gönüllü firma olmaması halinde, tonaj aralığı, mevcut veriler, firma büyüklüğü gibi kriterler gözetilerek, Bakanlıkça, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin (TOBB) de görüşü alınarak kaydedilecek maddenin imalatçı/ithalatçıları arasından bir firmanın lider firma olarak belirlenmesi için çalışmalar başlatılır.
Gönüllülük ve Bakanlık/TOBB müdahalesi
- Öncelik gönüllü adaylıktır
- Gönüllü çıkmazsa; tonaj aralığı, mevcut veri sahipliği, firma büyüklüğü gibi kriterler dikkate alınır.
- Bakanlık ve TOBB’un görüşüyle uygun bir firma lider olarak belirlenir.
🔹 Etkisi: Büyük tonajı olan veya teknik veriye sahip firmaların liderliğe seçilme ihtimali yüksektir.
(3) Lider adayı firma, lider olmaya ilişkin talebini gerekçeleri ile birlikte tüm MBDF üyelerine KKS aracılığıyla bildirir ve gerekli yazışmaları yapar. Lider adayının talebini iletmesini takiben en geç 30 gün içinde tüm MBDF üyelerinin olumlu ya da olumsuz görüşlerini gerekçeleriyle birlikte lider adayı firmaya iletmesi gerekir. Lider adayı firmaya belirlenen süre içerisinde geri dönüş yapmayan firmaların olumlu görüş verdiği kabul edilir ve buna ilişkin tüm yazışmalar saklanır. Belirlenen adayın;
a) MBDF üyelerinin salt çoğunluğu tarafından kabul görmesi halinde lider adayı lider firma olarak belirlenir.
b) Bu fıkranın (a) bendinde belirtilen salt çoğunluk tarafından kabul görmemesi durumunda,tüm MBDF üyelerine söz konusu durum hakkında aday tarafından bilgi verilir ve aday liderlikten çekilir. Bu durumda, MBDF üyeleri arasından yeni bir lider seçimine ilişkin süreç yeniden başlar.
Lider adayı süreci
Lider adayı, gerekçeleriyle birlikte adaylığını KKS üzerinden tüm MBDF üyelerine bildirir.
MBDF üyeleri 30 gün içinde olumlu/olumsuz görüş bildirir.
Cevap vermeyen firmaların “olumlu” kabul edileceği hükme bağlanmıştır.
Eğer salt çoğunluk kabul ederse, aday lider firma olur.
Kabul edilmezse, süreç yeniden başlatılır.
🔹 Etkisi: Sessiz kalan firmaların Lider Adayı’nı olumlu kabul etmiş sayılacağından, liderlik süreci hızlanacaktır.
(4) Henüz kayıt dosyası sunulmamış bir maddenin lideri, MBDF iletişimini, tonaj aralıkları, veri boşluk analizi gibi hususları da içerecek şekilde gerçekleştirir. Sözleşmede yer alacağı öngörülen hususları tüm detayları ile birlikte MBDF üyelerine yazılı olarak bildirir. Bu hususlar MBDF üyelerinin salt çoğunluğu tarafından kabul edilirse lider firma ile üye firmalar arasında düzenlenecek Sözleşme çerçevesinde hareket edilir. Bu aşamadan sonra lider firma kayıt işlemlerine başlayabilir.
Lider firmanın görevleri (dosya sunulmamış maddeler için)
MBDF iletişimini yürütmek,
Tonaj aralıklarını toplamak,
Veri boşluk analizini yapmak,
Ortak kayıt sözleşmesini hazırlamak ve üyelere iletmek.
MBDF üyelerinin çoğunluğu kabul ettiğinde kayıt işlemleri başlatılabilir.
🔹 Etkisi: Lider firma yalnızca kayıt dosyasını sunmaz, aynı zamanda koordinasyon merkezi rolü üstlenir.
🔹 Dikkat: Ortak Kayıt Sözleşmelerinin dikkatlice incelenmesi ve Lider firma ile düzenli iletişimde bulunması üye kayıtçılar için büyük önem taşımaktadır.
(5) Dördüncü fıkrada belirtilen çoğunluğun sağlanamaması durumunda, yeni bir lider seçimine ilişkin süreç yeniden başlar.
Çoğunluk sağlanmazsa
Yeni bir lider seçimi süreci başlatılır.
Bu tekrar eden bir mekanizmadır; lider seçilene kadar devam eder.
(6) Kayıt dosyası sunulmuş maddenin lider firmasının liderliğe devam edememesi halinde, lider firma bu talebini, mevcut MBDF içerisindeki tüm üyelere bildirir ve akabinde gerekli bilgi ve belgelerle birlikte talebini yazılı olarak Bakanlığa iletir. Bakanlığın değerlendirmesi neticesinde sistem üzerinden yeni bir liderin seçimi işlemlerine izin verilir. Mevcut lider, yeni lidere, lider paylaşım hakları çerçevesinde ve Yönetmeliğin Gizlilik ve veri hakkı ilkeleri kapsamında tüm gerekli bilgi ve belgeleri Bakanlığın yazılı onayından sonraki 30 gün içerisinde aktarmakla yükümlüdür.
Lider firmanın değişmesi
Eğer mevcut lider devam edemezse:
MBDF üyelerine bildirir,
Bakanlığa resmi talep sunar,
Bakanlık onay verirse yeni lider seçimi yapılır.
Eski lider, 30 gün içinde tüm verileri ve hakları yeni lidere aktarmak zorundadır.
🔹 Etkisi: Liderlik devri şeffaf ve belgeli olmak zorundadır; veri aktarımı yükümlülüğü açıkça belirtilmiştir.
(7) Bu Usul ve Esasların yayımlanma tarihinden önce lider firması belirlenmiş, ancak kayıt dosyası sunulmamış maddelerin ortak kayıt gruplarında liderlik seçimi, gerektiği takdirde bu Usul ve Esaslar çerçevesinde yeniden yapılır.
Önceden seçilmiş liderlerin durumu
Bu Usul ve Esaslar’dan önce seçilmiş ama kayıt dosyası sunulmamış liderler için de seçim süreci gerekirse yeniden yapılır.
🔹 Etkisi: Usul ve Esaslardan önce Lider Seçilmiş ama kayıt dosyasını KKS sisteminin kapalı olması sebebi ile gönderememiş firmalar açısından dikkatle değerlendirilmesi gerekmektedir.
🔹 Dikkat: Usul ve Esaslardan önce Lider Seçilme prosedürlerini yerine getirmeden kendisini Lider Atayan firmaların değerlendirilmesi önemlidir. Ayrıca şeffaf olmayan sözleşmelerle üye firmalara bilgi paylaşımında bulunmamış firmaların da incelenmesi gerekmektedir.
- Madde 9 – Ortak Kayıt Grupları: Bu madde KKDİK Usul ve Esaslar’ın en önemli uygulama mekanizmalarından biridir. Bu maddeyle MBDF içindeki firmaların nasıl birlikte çalışacağı netleştirilmiştir.
(1) Ortak Kayıt Grubu; aynı maddenin kayıt ettirenlerinden oluşur. Bakanlığa sunulacak kayıt dosyasının hazırlanması için MBDF içerisinde koordinasyonu sağlayarak çalışmalarda bulunur. Her bir ortak kayıt grubu kendi kayıt ve çalışma usullerini belirlemekten sorumludur.
Ortak kayıt grubu kimlerden oluşur?
Aynı maddeyi kayıt ettiren tüm firmalar (üreticiler, ithalatçılar, eşya üreticileri) ortak kayıt grubunu oluşturur.
Görevleri:
MBDF içindeki koordinasyonu sağlamak,
Bakanlığa sunulacak ortak kayıt dosyasını hazırlamak,
Kendi iç işleyiş usullerini belirlemek.
🔹 Etkisi: Firmalar tek başlarına değil, aynı maddeyi kayıt ettiren diğer firmalarla birlikte hareket etmek zorundadır.
(2) TOBB, ortak kayıt gruplarının etkin işleyişi ve ortak kayıt grubu tip sözleşmelerinin hazırlanması gibi süreçlerde, kimyasallarla ilgili faaliyet gösteren sektörü temsil eden kuruluşlar ve Bakanlık ile koordinasyon içerisinde çalışmalarda bulunur.
TOBB’un rolü
Ortak kayıt gruplarının etkin çalışması ,
Ortak Kayıt Grubu Tip Sözleşmelerin hazırlanması,
Sektör temsilcileri ile Bakanlık arasındaki koordinasyonun sağlanması için TOBB devreye girer..
🔹 Etkisi: Firmaların aralarında imzalayacağı sözleşme (ör. veri/maliyet paylaşımı) standart hale gelecek, uyuşmazlıklar azalacak.
(3) Bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında yapılan çalışmalar TOBB tarafından her yılın Aralık ayında Bakanlığa raporlanır.
Yıllık raporlama
TOBB, ortak kayıt gruplarında yapılan çalışmaları her yılın Aralık ayında Bakanlığa raporlar.
🔹 Etkisi: Sürecin ilerleyişi Bakanlık tarafından şeffaf biçimde takip edilecektir.
(4) Yapılan çalışmalar Kimyasallar Danışma Grubu toplantılarında görüşülür.
Danışma grubuna yansıması
Ortak kayıt gruplarında yapılan tüm çalışmalar, Kimyasallar Danışma Grubu toplantılarında görüşülür.
Böylece sektör sorunları daha üst düzeyde ele alınır.
- Madde 10 – Geçici Kayıt: Bu madde KKDİK Usul ve Esaslar’da üretici ve ithalatçılara kritik bir “ek süre ve güvenlik mekanizması” getiriyor.
(1) Lider firma tam kayıtla ilgili yükümlülüklerini sağlayamadığı durumda, 31/03/2026 tarihine kadar bu Usul ve Esasların Ek-1’inde yer alan verileri Bakanlığa ileterek geçici kayıt yapar. Lider firmanın geçici kayıt yapması akabinde üye firmalar 30/09/2026 tarihine kadar üye kayıt girişlerini KKS aracılığıyla Bakanlığa iletir.
Lider firmanın yükümlülüğü
Eğer lider firma gerekli verileri toplayıp tam kayıt dosyası hazırlayamazsa,
En geç 31.03.2026 tarihine kadar Ek-1’de belirtilen minimum verileri Bakanlığa ileterek geçici kayıt yapmak zorundadır.
Bu işlem sonrası üye firmalar da 30.09.2026’ya kadar KKS üzerinden kendi kayıt girişlerini yapmalıdır.
🔹 Etkisi: Lider firma verileri yetiştiremese bile, süreç durmaz; geçici kayıt ile üyeler için yasal devamlılık sağlanır.
(2) Maddesine ilişkin ortak kayıt grubuna dahil olmayıp 6 ncı maddenin ikinci fıkrası kapsamında kayıt dosyasını ayrı sunacak olan firmalar, tam kayıtla ilgili yükümlülüklerini sağlayamadığı durumda, 31/03/2026 tarihine kadar bu Usul ve Esasların Ek-1’inde yer alan verileri Bakanlığa KKS aracılığıyla ileterek geçici kayıt yapar.
Ayrı kayıt yapan firmalar için
Eğer firma, Madde 6/2 kapsamında ortak kayıt grubuna dahil olmayıp dosyasını ayrı sunuyorsa ve tam kayıt verilerini sağlayamıyorsa,
O firma da 31.03.2026’ya kadar Ek-1 verilerini girerek geçici kayıt yapabilir.
🔹 Etkisi: Ayrı kayıt yapan firmalar için de aynı ek süre mekanizması geçerlidir.
(3) Bu Usul ve Esasların Ek- 1’inde yer alan veriler bir Kimyasal Değerlendirme Uzmanı (KDU) tarafından KKS’ye girilir ve ilgili KDU’nun yeterlilik belgesi eklenir.
Kimyasal Değerlendirme Uzmanı (KDU) zorunluluğu
Geçici kayıt için girilecek Ek-1 verileri KDU tarafından KKS’ye işlenir.
Ayrıca ilgili KDU’nun yeterlilik belgesi sisteme eklenir.
🔹 Etkisi: Firmalar kendi başına geçici kayıt yapamaz, mutlaka KDU desteği gerekir.
(4) Bakanlığın Döner Sermaye Birim Fiyat Listesinde yer alan kayıt ücretlerine ilişkin Yönetmelik hükümleri geçici kayıt sürecinde uygulanır.
Ücretler
Geçici kayıt sürecinde de Bakanlığın Döner Sermaye Birim Fiyat Listesi geçerlidir.
Yani firmalar geçici kayıt için de ücret öder.
(5) 31/03/2026 tarihine kadar tam kayıt dosyası verecek olan firmalar için bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkrasında yer alan hükümler uygulanmaz.
İstisna
Eğer firma 31.03.2026’ya kadar tam kayıt dosyasını sunmuşsa, geçici kayıt hükümleri uygulanmaz.
🔹 Etkisi: Eksiksiz dosya teslim eden firmalar doğrudan tam kayda geçmiş olur.
Madde 11 – Kayıt Sürecinin Tamamlanması: Bu madde KKDİK Usul ve Esaslar’ın en kritik noktalarından biridir. Burada tam kayıt dosyasının nasıl tamamlanacağı, hangi şartlarda ek süre alınabileceği ve Bakanlığın bu süreleri nasıl yöneteceği netleştirilmiş. Tonaj bandına göre farklı veri gereklilikleri tamamlanmalıdır.
(1) Yönetmeliğin geçici 2 nci maddesindeki son tarihlere kadar tam kayıt dosyası için gerekli olan ve Yönetmelikte yer alan tonaja bağlı bilgi gerekliliklerini tamamlayan;
a) 7 nci maddenin ikinci fıkrası kapsamında kayıt dosyasını ayrı sunan firmalar,
b) Ortak kayıt başvurusunda bulunan lider firmalar
c) Lideri tam kayıt dosyası gönderen ortak kayıt gruplarının üye firmaları kaydını tamamlamış olur.
Tam kayıt dosyası ile sürecin bitirilmesi
Geçici 2. maddede belirtilen tonaj bandı son tarihlerine kadar gerekli veriler tamamlandığında kayıt süreci tamamlanır.
Kimler için geçerlidir?
Ayrı kayıt yapan firmalar (Madde 7/2 kapsamında),
Ortak kayıt başvurusunu lider olarak sunan firmalar,
Liderin tam kayıt dosyasını göndermesiyle birlikte üye firmalar.
🔹 Etki: Bu üç kategori, tonajına uygun verileri tamamladığında kaydını “resmen” bitirmiş olur.
(2) Potansiyel kayıt ettirenlerin tam kayıt dosyası için gerekli verileri temin edememeleri ya da verilere halka açık telif hakkı olmayan global veri kaynaklarından erişememeleri halinde, ortak kayıtta söz konusu maddenin lider kayıt ettireni tarafından, 7 nci maddenin ikinci fıkrası kapsamında kayıt dosyasının ayrı sunulması halinde ise firmanın kendisi tarafından, söz konusu durumu bildirir ayrıntılı gerekçe ile birlikte ek süre talebi KKS’deki ilgili bölümler doldurulmak suretiyle Bakanlığa sunulur.
Veri eksikliği ve ek süre talebi
Potansiyel kayıt ettirenler gerekli verileri sağlayamazsa,
Ya da halka açık/telif hakkı olmayan global veri kaynaklarına erişim mümkün değilse,
Ortak kayıtta → lider firma,
Ayrı kayıt yapanlarda → ilgili firma,
KKS üzerinden gerekçe ve ayrıntılarla birlikte ek süre talebi yapabilir.
🔹 Etki: Eksik veri durumunda firmalara resmi ek süre talebi yolu açılmıştır.
(3) Bakanlık, ikinci fıkrada belirtilen gerekçeyi değerlendirir ve ek süre talebine ilişkin kararını ilgili tarafa bildirir.
Ek süre için Bakanlık değerlendirmesi
Bakanlık, gerekçeleri değerlendirir ve ek süre talebine onay veya red verir.
(4) Verilen ek süre içerisinde Bakanlığın ilave bilgi talepleri olması durumunda, bu talepler Bakanlığın belirlediği süre içerisinde karşılanır. İlave bilgi talebi belirlenen sürede temin edilemiyorsa gerekçe belirtilerek Bakanlıktan ek süre talep edilir.
Ek süre içinde ek bilgi talepleri
Bakanlık ek bilgi isteyebilir.
Firma bu bilgileri belirlenen süre içinde vermek zorundadır.
Zamanında sağlanamazsa, yeniden gerekçelendirilmiş ek süre talep edilebilir.
(5) Üçüncü fıkra kapsamında Bakanlıkça verilecek ek süre, maddenin ilgili tonaj aralığı için belirlenen son kayıt tarihinden sonra en fazla iki yıldır. Ek sürelerin sonunda verilerin temin edilememesi durumunda iletilen gerekçelerin Kimyasal Danışma Grubu tarafından değerlendirilmesi akabinde Bakanlık tarafından ilgili madde özelinde kayıt onayı/reddi gerçekleştirilir.
Ek süre sınırı
Verilecek ek süre, son kayıt tarihinden en fazla 2 yıl olabilir.
Bu sürenin sonunda hâlâ veriler temin edilemezse,
Kimyasallar Danışma Grubu gerekçeleri değerlendirir,
Bakanlık madde özelinde kayıt onayı veya reddi verir.
🔹 Etki: Sonsuz erteleme engellenmiştir. Maksimum 2 yıl sonra kayıt dosyasının kabul/red kararı çıkar.
- Madde 12 – Kimyasallar Bilim Grubu: Bu madde KKDİK Usul ve Esaslar’daki teknik-akademik destek mekanizmasını düzenliyor. KKDİK Kayıt sürecinin yalnızca idari bir işlem olmadığını, aynı zamanda bilimsel değerlendirme ve uzman katkısı gerektirdiğini gösteriyor.
(1) Bakanlık koordinasyonunda oluşturulan Kimyasallar Bilim Grubu,
- a) Kimyasallar yönetimi kapsamındaki iş ve faaliyetlere ilişkin mevcut soru ve sorunlar hakkında bilgilendirme ve değerlendirme yapmak,
- b) Kimyasalların eğitim süreçlerine ilişkin çalışmalarda bulunmak,
- c) Kimyasallar Danışma Grubunda belirlenen ve çözümlenemeyen hususları değerlendirmek
görevlerini yerine getirir.
(2) Kimyasallar Bilim Grubunda; üniversitelerde kimyasallar ve kimyasalların insan sağlığı ve çevre üzerine etkileri konusunda çalışan öğretim görevlileri yer alır.
(3) Grup, en az 7 üyeden oluşur, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılan üye sayısının salt çoğunluğu ile tavsiye kararları alır.
(4) Gruba Çevre Yönetimi Genel Müdürü, Çevre Yönetimi Genel Müdürünün katılım sağlayamadığı durumlarda Genel Müdür Yardımcısı başkanlık eder.
(5) Grup, Bakanlığın çağrısı üzerine yılda iki kez toplanır. Gerekli görüldüğü durumlarda Bakanlığın çağrısı üzerine ilave toplantılar düzenlenir.
(6) Grubun sekretarya hizmetleri Bakanlığın Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğünce yürütülür.
(7) Gerekli görüldüğü durumlarda alt çalışma grupları oluşturulur.
🎯 Üretici ve İthalatçıya Pratik Etkiler
Bilim Grubu doğrudan firmalara yükümlülük getirmez, ancak rehberler, eğitimler ve değerlendirmeler yoluyla firmaların süreçlerini etkiler.
Eğitimler: Uygulamada firmaların kimyasal yönetim süreçlerine dair eğitimler bu grubun katkısıyla hazırlanır.
Değerlendirme: Sektörde çözülemeyen teknik sorunların bilimsel temelde ele alınmasını sağlar.
- Madde 13 – Kimyasallar Danışma Grubu: Bakanlık, TOBB ve ilgili kurumlarla istişare platformudur. Madde 13, yani “Kimyasallar Danışma Grubu”, KKDİK Usul ve Esaslar’ın sektörler arası koordinasyon ve politika geliştirme boyutunu düzenliyor. Burada kimyasal yönetiminin yalnızca teknik değil, aynı zamanda stratejik ve çok paydaşlı bir alan olduğunun altı çiziliyor.
(1) Bakanlık koordinasyonunda oluşturulan Kimyasallar Danışma Grubu,
- a) Kimyasallar Yönetimi kapsamında mevcut durum, planlanan çalışmalar ve uluslararası gelişmeler hakkında istişarelerde bulunmak,
- b) Kimyasallar yönetimi ile ilgili plan, politika, strateji ve eylemleri belirleme, izleme ve değerlendirme çalışmalarında tavsiyelerde bulunmak,
- c) Kimyasallar Bilim Grubunda belirlenen ve çözümlenemeyen hususları değerlendirmek
görevlerini yerine getirir.
(2) Kimyasallar Danışma Grubunda Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, TOBB ve ihtiyaç halinde diğer ilgili kurum ve kuruluşlar ile Kimyasallar Bilim Grubu üyeleri yer alır.
(3) Grup, en az 7 üyeden oluşur, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılan üye sayısının salt çoğunluğu ile tavsiye kararları alır.
(4) Gruba Çevre Yönetimi Genel Müdürü, Çevre Yönetimi Genel Müdürünün katılım sağlayamadığı durumlarda Genel Müdür Yardımcısı başkanlık eder.
(5) Grup, Bakanlığın çağrısı üzerine yılda iki kez toplanır. Gerekli görüldüğü durumlarda Bakanlığın çağrısı üzerine ilave toplantılar düzenlenir.
(6) Grubun sekretarya hizmetleri Bakanlığın Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğünce yürütülür.
(7) Gerekli görüldüğü durumlarda alt çalışma grupları oluşturulur.
🎯 Üretici ve İthalatçıya Pratik Etkiler
Dolaylı etki: Danışma Grubu doğrudan yükümlülük getirmez.
Ancak hazırlanan politika, strateji ve rehberler bu grubun tartışmaları sonucunda şekillenir.
Sektörel temsil: TOBB aracılığıyla üretici ve ithalatçıların sesi masada olur.
Uluslararası bağlantı: Grup, global gelişmeleri Türkiye mevzuatına yansıtır → AB-REACH, KKDİK uyum süreci hızlanır.
- Madde 14 – Uygulama Hususları
(1) Yönetmeliğin ve bu Usul ve Esasların uygulanmasında Bakanlıkça yayımlanan rehberler dikkate alınır.
KKDİK Rehberlerinin dikkate alınması
- KKDİK Yönetmeliği ve Usul & Esaslar’ın uygulanmasında, Bakanlık tarafından yayımlanan rehberler esas alınır.
- Bu rehberler, uygulamada firmaların nasıl hareket etmesi gerektiğini, hangi belgelerin nasıl hazırlanacağını ve kayıt süreçlerinde hangi teknik detaylara dikkat edilmesi gerektiğini açıklar.
🎯 Üretici ve İthalatçılar İçin Etkisi
- Yasal bağlayıcılık: Rehberler doğrudan kanun hükmünde olmasa da, Bakanlığın resmi uygulama kılavuzlarıdır ve denetimlerde dikkate alınır.
- Uygulama kolaylığı: Rehberler olmadan yönetmelik maddeleri soyut kalır; firmalar için pratik adımlar rehberlerde netleşir.
- Uyum süreci: Üretici ve ithalatçılar kayıt dosyalarını hazırlarken mutlaka rehberlerdeki talimatlara uymalıdır.
✅ Özet
- KKDİK ve Usul & Esaslar → çerçeve kuralları koyar.
- Rehberler → uygulama kılavuzlarıdır.
- Denetimlerde “rehbere uygunluk” kontrol edilir.
- Bakanlık tarafından yayınlanan KKDİK rehberlerine bu linkten ulaşabilirsiniz.
- Madde 15 – Kayıt Dosyası Güncelleme: 3 ay içinde güncelleme zorunludur. KKDİK Usul ve Esaslar Madde 15 firmaların yaptıkları kayıtların sürekli güncel tutulmasını zorunlu kılar.
(1) Yönetmelik kapsamında yapılan kayıtların Yönetmeliğin 22 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında güncellenmesinin gerektiği durumlarda, mevcut kayıtlar, güncelleme gerekliliğinin ortaya çıktığı tarihten itibaren 3 ay içerisinde güncellenir. Bu sürede güncellemenin yapılmasına engel teşkil eden bir durum olması halinde, bu durum ayrıntılı gerekçesi ile birlikte Bakanlığa yazılı olarak bildirilir ve Bakanlıktan ek süre talep edilir.
Güncelleme zorunluluğu (3 ay kuralı)
Yönetmeliğin 22. maddesi gereği, kayıt dosyasında değişiklik gerektiren bir durum ortaya çıkarsa (ör. tonaj değişikliği, yeni kullanım alanı, bileşim değişikliği): 3 ay içinde güncelleme yapılmalıdır.
Eğer bu süre içinde teknik/operasyonel bir engel varsa, gerekçe yazılı olarak Bakanlığa bildirilir ve ek süre talep edilir.
🔹 Etkisi: Firmalar kayıt dosyalarını “bir kere yaptım bitti” gözüyle değil, canlı bir dosya gibi sürekli güncel tutmalıdır.
(2) Yönetmeliğin 22 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında Bakanlıkça alınan bir güncelleme kararı mevcut ise kayıt ettiren, kararın gerektirdiği bilgileri içeren kayıt güncellemesini karar içinde belirtilen sürede yapar.
Bakanlık kararı ile güncelleme
Eğer Bakanlık 22. maddeye göre bir güncelleme kararı almışsa:
Firma, bu kararın gerektirdiği bilgileri kayıt dosyasına belirtilen süre içinde eklemek zorundadır.
🔹 Etkisi: Güncellemeler yalnızca firmadan değil, Bakanlık talimatıyla da tetiklenebilir.
(3) Bu Usul ve Esasların yayımı öncesinde yapılan kayıtların güncellemeleri Yönetmelikte belirlenmiş olan son kayıt tarihlerine kadar yapılabilir.
KKDİK Usul ve Esaslar öncesindeki kayıtlar
Bu Usul ve Esasların yayımlanmasından önce yapılmış kayıtların güncellemeleri, Yönetmelikte belirlenen son kayıt tarihlerine kadar yapılabilir.
🔹 Etkisi: Eski kayıtlar için de güncelleme yükümlülüğü vardır; firmalar “önceden kayıt yaptım, artık güncelleme yapmam gerekmez” diyemez.
🎯 Üretici ve İthalatçıya Pratik Sonuçlar
3 Ay Kuralı: Değişiklik olduğunda 3 ay içinde kayıt güncellenmeli.
Ek Süre Talebi: Engeller varsa yazılı gerekçe ile ek süre istenebilir.
Bakanlık Kararları: Bakanlık güncelleme isterse firmalar uymak zorunda.
Eski Kayıtlar: Önceden yapılmış kayıtlar da son kayıt tarihine kadar güncellenmelidir.
- Madde 16 – GBF/SDS: Bu madde doğrudan üretici ve ithalatçıların pazara arz ettikleri tüm ürünler için en kritik belgelerden biri olan “Güvenlik Bilgi Formları (GBF)”nı düzenliyor. GBF’lerde KDU imzası zorunludur, Bakanlığın elektronik GBF kayıt sistemine yüklenir.
(1) Yönetmeliğinin 27 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında hazırlanmış olan güvenlik bilgi formları, tedarikçi tarafından Bakanlığın güvenlik bilgi formları ile ilgili özel paket programına yüklenir.
GBF’lerin Bakanlık Dijital Ortamına Yüklenmesi yükümlülüğü
KKDİK’in 27. maddesi kapsamındaki tüm güvenlik bilgi formları (GBF), tedarikçi tarafından Bakanlığın özel yazılımına yüklenmelidir.
GBF’ler artık sadece PDF veya fiziki dosya olarak dağıtılmaz aynı zamanda resmî dijital platform üzerinden yükleme yapılarak Bakanlığın bilgisine sunulur.
🔹 Etkisi: Üretici ve ithalatçılar, yalnızca GBF hazırlamakla kalmaz; aynı zamanda Bakanlığın sistemine dijital yüklemeyi de yapmak zorundadır.
(2) Yönetmelik kapsamında ve Ek-2’deki başlıklar çerçevesinde hazırlanacak olan güvenlik bilgi formlarının 16 ncı başlığı altında, güvenlik bilgi formunu hazırlayan KDU’nun iletişim bilgileri ile yeterlilik belgesinin tarihi ve numarası yazılır.
KDU bilgisi ve sertifikası
GBF’nin 16. başlığı altında şu bilgiler bulunmak zorunda:
Güvenlik bilgi formunu hazırlayan Kimyasal Değerlendirme Uzmanı (KDU)’nun adı, soyadı ve iletişim bilgileri,
KDU’nun sertifika tarihi ve numarası.
🔹 Etkisi: Artık SDS’ler anonim veya imzasız olamaz. Her GBF’de sorumlu KDU net şekilde belirtilmelidir.
(3) KDU eğitim ve belgelendirme süreçleri Bakanlık koordinasyonunda yürütülür.
KDU eğitim ve belgelendirmesi
KDU’ların eğitim ve belgelendirme süreci Bakanlık koordinasyonunda yürütülür.
Yani piyasada geçerli olan yalnızca Bakanlıkça onaylanmış KDU belgeleridir.
🔹 Etkisi: Firmalar GBF hazırlarken yalnızca yetkin ve resmi belgesi olan uzmanlarla çalışmalıdır.
🎯 Üretici ve İthalatçıya Pratik Sonuçlar
GBF’ler elektronik olarak bakanlık sistemine yüklenmeli,
Her GBF’de KDU imzası zorunludur.
KDU’nun adı, iletişim bilgileri ve sertifika numarası GBF’nin 16. maddesinde görünmelidir.
Bakanlık yalnızca kendi onayladığı KDU belgelerini kabul eder.
Eksik veya usulsüz GBF → ciddi idari yaptırımlara yol açar.
- Madde 17 – Denetim & Yaptırım: 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında cezai yaptırımlar uygulanır.
(1) Bu Usul ve Esaslarda belirtilen şartlara uyulmaması halinde 2872 sayılı Kanun uyarınca yaptırımlar uygulanır.
Yaptırımların dayanağı
KKDİK Usul ve Esaslar’da belirtilen şartlara uyulmaması halinde, 2872 sayılı Çevre Kanunu’na göre idari yaptırımlar uygulanır.
Bu yaptırımlar:
İdari para cezaları,
Faaliyet durdurma,
Piyasaya arz yasağı şeklinde olabilir.
🎯 Üretici ve İthalatçıya Etkisi
Kayıt yapılmazsa → ürün piyasaya arz edilemez.
Eksik veya hatalı SDS (GBF) → ciddi para cezaları.
Ön-MBDF/MBDF yükümlülükleri yerine getirilmezse → denetimde ürününüz uygunsuz sayılır.
Lider firma/ortak kayıt sorumluluklarına uyulmaması → sürecin tıkanmasına ve tüm paydaşlara ceza riskine yol açar.
✅ Özet
KKDİK Usul ve Esaslar → uygulama kurallarıdır.
2872 sayılı Çevre Kanunu → yaptırım gücünü sağlar.
Uyum sağlamayan firmalar hem pazar kaybı yaşar hem de cezai yaptırımlarla karşılaşır.